Relacje w miejscu pracy mają ogromny wpływ na naszą efektywność, zaangażowanie i ogólną satysfakcję. Wysokiej jakości kontakty między pracownikami mogą nie tylko poprawić atmosferę w zespole, ale także przyczynić się do lepszych wyników całej organizacji. Badania pokazują, że takie relacje zwiększają naszą odporność, poczucie bezpieczeństwa psychologicznego oraz ogólną jakość życia. Jak jednak budować tego typu relacje w codziennym środowisku pracy?

Wysokiej jakości kontakty (High Quality Connections) to krótkoterminowe, pozytywne interakcje w miejscu pracy, które mają znaczący wpływ na funkcjonowanie zarówno jednostki, jak i organizacji. Badania wskazują, że tego typu relacje zwiększają zaangażowanie, poprawiają współpracę i sprzyjają tworzeniu bardziej zaufanych i efektywnych zespołów​. W artykule wyjaśnię, dlaczego HQC są tak ważne, omówię różne rodzaje kontaktów oraz wskażę, jak można wzmacniać te relacje na cztery kluczowe sposoby.

Według badaczek Emily Heaphy i Jane Dutton, istnieją cztery kluczowe ścieżki, które prowadzą do budowania głębokich, wartościowych połączeń w pracy. Każda z tych ścieżek opiera się na drobnych, codziennych gestach, które mają potencjał, by tworzyć silne więzi. Każda z nich opiera się na drobnych, codziennych gestach. To małe działania, które jednak mają ogromny wpływ na jakość relacji. Niezależnie od tego, jak bardzo jesteśmy zajęci, warto poświęcić chwilę, by świadomie budować te połączenia. Wystarczy uśmiech, zapytanie o samopoczucie, oferowanie wsparcia w zadaniach czy po prostu okazanie zaufania.

Dlaczego kontakty wysokiej jakości są ważne?

W codziennym środowisku pracy szybkość i efektywność działania są kluczowe. W związku z tym, coraz częściej mamy do czynienia z krótkimi interakcjami. Kontakty wysokiej jakości, wyróżniają się tym, że nawet w krótkim czasie mogą przynieść istotne korzyści zarówno dla poszczególnych osób, zespołu, jak i całej organizacji. Badania wskazują, że HQC poprawiają funkcje poznawcze, wspierają procesy regeneracji po wyzwaniach oraz przyczyniają się do rozwoju i wzmacniania więzi z organizacją​(Stephens, Dutton, Heaphy, 2012). Tego rodzaju relacje wzmacniają także psychologiczne bezpieczeństwo i zaufanie w zespole, co sprzyja uczeniu się na błędach oraz efektywniejszej współpracy.

Skala jakości kontaktu odzwierciedla różne poziomy interakcji między ludźmi w miejscu pracy. 

Kontakt niskiej jakości to interakcje, które charakteryzują się obojętnością, negatywnym nastawieniem lub napięciem. Tego typu kontakty mogą prowadzić do frustracji, braku zaangażowania oraz osłabienia więzi w zespole. 

Kontakt neutralny to interakcje, które nie wywołują ani pozytywnych, ani negatywnych emocji – są poprawne, ale nie budują głębszych więzi między ludźmi.

Z kolei kontakt wysokiej jakości (HQC) to interakcje, które niosą ze sobą pozytywne emocje, wzmacniają zaufanie i sprzyjają współpracy. W takich relacjach pracownicy czują się docenieni, zaangażowani i zmotywowani do wspólnej pracy, co tworzy silniejsze więzi i sprzyja budowaniu zdrowego środowiska pracy.

Cztery warunki budowania wysokiej jakości kontaktów

Badania wskazują na cztery kluczowe ścieżki, które mogą pomóc w budowaniu wysokiej jakości relacji w pracy. Każdy z tych obszarów stanowi fundament, na którym można opierać efektywne i trwałe kontakty zawodowe​

Ścieżka 1. Szacunek w interakcjach (Respectful Engagement)

Szacunek to podstawa każdej relacji – bez niego trudno zbudować zaufanie i otwartość. Szacunek okazujemy poprzez drobne gesty, takie jak pełna uwaga, aktywne słuchanie, kontakt wzrokowy i ciepły ton głosu. Nawet proste działania, jak zapamiętanie imienia współpracownika czy zainteresowanie jego projektem, mogą wzmacniać więź.

Jak możesz wzmacniać szacunek w pracy?

• Pamiętaj o nazwiskach i detalach dotyczących współpracowników – to sygnał, że naprawdę ich cenisz.
• Okazuj pełną uwagę podczas rozmowy: wyłącz telefon, zachowaj kontakt wzrokowy i okazuj zainteresowanie.
• Zadawaj pytania: „Co jest dla Ciebie najważniejsze w tym projekcie?” lub „Jak mogę lepiej zrozumieć Twój punkt widzenia?”.

Ścieżka 2. Pomaganie w zadaniach (Task Enabling)

Pomaganie innym w realizacji ich zadań to nie tylko wsparcie w pracy, ale również sposób na budowanie więzi. W miejscu pracy można wspierać innych poprzez dostarczanie niezbędnych informacji, zasobów czy udzielanie emocjonalnego wsparcia.

Jak możesz wspierać innych w pracy?

• Okaż wsparcie emocjonalne – czasami prosta rozmowa i słowa otuchy mogą pomóc współpracownikowi pokonać trudności.
• Oferuj pomoc: „Jak mogę Ci pomóc w realizacji tego projektu?” lub „Czy potrzebujesz jakichś dodatkowych zasobów?”.
• Dziel się informacjami, które mogą być przydatne współpracownikom, np. nowymi trendami w branży.

Ścieżka 3. Zaufanie (Trusting)

Zaufanie to klucz do budowania trwałych relacji. Kiedy okazujemy zaufanie, pokazujemy, że wierzymy w kompetencje i intencje drugiej osoby. W pracy wyraża się to poprzez dawanie współpracownikom swobody działania i unikanie nadmiernej kontroli (tzw. mikrozarządzania).

Jak możesz budować zaufanie w zespole?

• Unikaj krytykowania błędów – zamiast tego, skup się na wspólnym szukaniu rozwiązań.
• Deleguj zadania i daj współpracownikom autonomię w ich realizacji, zamiast kontrolować każdy krok.
• Bądź transparentny: „Podzielę się z Tobą wszystkimi informacjami, które mam” lub „To trudne wyzwanie, ale wierzę, że dasz radę”.

Ścieżka 4. Zabawa i radość w pracy

Zabawa i radość w pracy mogą wydawać się nieco niepoważne, ale badania wskazują, że wspólne momenty luzu i radości sprzyjają budowaniu relacji. Krótkie momenty przerwy na żarty czy spontaniczne aktywności zespołowe mogą pomóc w przełamaniu barier i zbudowaniu bliższych więzi.

Jak możesz wprowadzać radość do pracy?

• Inicjuj spontaniczne aktywności – np. „Słońce wyszło! Może wyjdziemy na szybki spacer, żeby złapać trochę energii?”.
• Organizuj krótkie, nieformalne spotkania, podczas których można się wspólnie zrelaksować.
• Wprowadź elementy zabawy do codziennych zadań – np. wyzwania zespołowe lub wspólne celebracje sukcesów.

Wzmacniaj jakość swoich kontaktów zawodowych

Wysokiej jakości kontakty (HQC) to klucz do tworzenia zdrowych, produktywnych i satysfakcjonujących środowisk pracy. Dzięki nim pracownicy są bardziej zaangażowani, zespoły działają sprawniej, a cała organizacja odnosi korzyści. Szacunek, pomoc, zaufanie i radość to filary, na których można budować silne więzi. Pamiętaj, że małe gesty i odpowiednie pytania mogą wzmocnić każdą relację, dlatego warto je wprowadzać do codziennych interakcji zawodowych.

Dowiedz się więcej na temat kontaktów wysokiej jakości (High Quality Connections)

• Dutton J., Worline M., (2023) „Four Ways to Create High-Quality Connections at Work”
• Stephens J., Heaphy E., Dutton J. E. (2012). High-quality connections. In K. S. Cameron & G. M. Spreitzer (Eds.), The Oxford handbook of positive organizational scholarship (pp. 385–399)
• Ceccanese M., Ryan M., „What Questions Work for You in Building High-Quality Connections?”

Photo by freestock

Czy to w ogóle możliwe, aby uniknąć „twardego lądowania” po urlopie?

W czasie okresu wakacyjnego lubię rozmawiać z ludźmi o ich urlopach. Lubię cieszyć się z innymi ich wspomnieniami dobrej zabawy i relaksu, którego im na codzień brakuje. Jestem jednak nieustannie zaskoczona tym, jak szybko ludzie wydatkują energię zaraz po powrocie. Często na moje pytanie: „jak Twój urlop?” słyszę, odpowiedź „już nie pamiętam”. Kiedy jednak dowiaduję, że czyjś urlop skończył się zaledwie kilkanaście dni wcześniej, czuję smutek. Uświadamia mi to, że ilość stresujących zadań i działań pod presją czasu szybko zużył zregenerowane siły i energię osoby, z którą rozmawiam. Dlatego postanowiłam podzielić się tym, w jaki sposób korzystając z doniesień naukowych możemy czerpać psychologiczne korzyści z naszych wakacji.

Korzyści z wakacji możemy przedłużyć. Żeby to zrobić potrzebujemy jednak nie tylko planu na wakacje, ale także planu powrotu z wakacji. Przeczytaj o tym, co zrobić, aby z naładowanych podczas wakacji baterie mądrze korzystać.

Dlaczego wakacje są ważne?

Okres wakacji to czas odpoczynku, zwolnienia od codziennych odpowiedzialności, często zmiany rytmu dnia i podejmowanych aktywności. Różnimy się tym jak ładujemy baterie. Dla jednych będzie to relaksujący wypoczynek w hamaku z książką, a dla innych intensywna wycieczka rowerowa. Ten rodzaj wakacyjnego resetu przynosi coś więcej niż odczucie chwilowej przyjemności. Wiele badań potwierdza korzyści jakie niosą wakacje.

Badania sugerują, że wypoczynek jest ważnym predyktorem naszego dobrego samopoczucia i zadowolenia z życia, w tym naszego zdrowia, zaangażowania w pracę, kreatywności, a nawet satysfakcji małżeńskiej.

WAKACJE WPŁYWAJĄ NA CIAŁO I SAMOPOCZUCIE

Naukowcy zbadali tę kwestię w rygorystycznych badaniach. Przeanalizowali oni wpływ wakacji spędzonych w kurorcie i odosobnienia medytacyjnego na biologiczne miary stresu i funkcji odpornościowych. Dane wykazały, że oba rodzaje wypoczynku przynoszą korzyści – więcej energii i mniejszy niż przed wyjazdem poziom stresu. Oba rodzaje wakacji silnie i natychmiastowo wpływają na funkcje odpornościowe organizmu. Uczestnicy, którzy za to wzięli udział w odosobnieniu medytacyjnym, wykazali również wzrost aktywności przeciwwirusowej. Wybierz więc swoją ulubioną aktywność rekreacyjną.

PRZERWY ZWIĘKSZAJĄ PRODUKTYWNOŚĆ

Kolejną osobistą i zawodową zaletą korzystania z wakacji jest możliwość oderwania się od pracy. Po urlopie wiele osób twierdzi, że są „odświeżeni i podekscytowani powrotem do pracy”. The Wall Street Journal, za badaniami Oxford Economics, donosi, że niewykorzystany urlop kosztuje amerykański biznes 224 miliardy dolarów rocznie.

Niezdolność do oderwania się od pracy wiąże się z objawami wypalenia zawodowego, które negatywnie wpływa na dobre samopoczucie i produktywność. Jednak odłączenie się od zadań, kiedy nie jesteśmy w pracy, sprawia, że jesteśmy bardziej odporni na stres, ale także bardziej produktywni i zaangażowani w pracę.

Nawet krótki weekendowy wypad może zapewnić znaczną regenerację stresu związanego z pracą, podczas gdy dłuższe wyjazdy zapewniają jeszcze większą ulgę.

ZMIANA TEMPA PRACY ZWIĘKSZA KREATYWNOŚĆ

Kolejną korzyścią zawodową wynikającą z wzięcia wolnego jest wzrost kreatywności.
Badania pokazują, że kontakt z nowymi i różnymi doświadczeniami zwiększa kreatywność. Przykładowo, jedno z badań wykazało, że czterodniowa wędrówka na łonie natury bez dostępu do jakichkolwiek urządzeń (co w dzisiejszych czasach jest bardzo nietypowym doświadczeniem) doprowadziła do 50-procentowego wzrostu kreatywności.

Badania obrazowania mózgu pokazują, że nic nie robienie, bezczynność, marzenia i relaks tworzą fale alfa w mózgu, które są kluczem do kreatywnych spostrzeżeń i innowacyjnych przełomów.

A badania przeprowadzone przez dr Barbarę Fredrickson wykazały, że pozytywne emocje – takie, jakie odczuwamy podczas relaksujących, wesołych wakacji – sprawiają, że jesteśmy bardziej pomysłowi i potrafimy myśleć nieszablonowo. Możemy czerpać korzyści psychologiczne z wakacji jeszcze przed ich rozpoczęciem, ponieważ zwiększamy nasze oczekiwania poprzez planowanie, oglądanie zdjęć miejsca docelowego i rozmawianie o planach wakacyjnych z innymi. To z reguły uruchamia nadzieję, ekscytację i radosne wyczekiwanie.

Stwórz powakacyjny plan podtrzymujący dobre samopoczucie

Ten specyficzny czas po wakacjach, kiedy ich pozytywne efekty zaczynają ustępować, nazywany jest „okresem zanikania”. Badania wykazały, że okres ten może trwać nawet od trzech dni do czterech tygodni po wakacjach! W tym okresie stres stopniowo wzrasta, czasami niestety osiągając wyższy poziom niż przed wakacjami. Podczas gdy wspomnienia z wakacji mogą trwać wiecznie, to pozytywne efekty urlopu szybko mogą stać się ulotne. Dlatego zachęcam Cię do stworzenia powakacyjnego planu podtrzymującego dobre samopoczucie.

W zawodowym kalendarzu planuj nie tylko wakacje, ale także powrót po nich. Stres związany z wymaganiami pracy jest wrogiem korzyści płynących z wakacji.

• Blokuj kalendarz
  Planowanie czasu powrotu do pracy, a także spotkań i rodzajów zadań pozwala zarządzać poziomem własnego pobudzenia lub zmęczenia. Jeśli tego nie zrobisz, inni zrobią to za ciebie. Przez to podniesiesz ryzyko przepracowania już w pierwszych dniach po powrocie z wakacji. Im wcześniej rozpoczniesz planowanie i blokowanie czasu, tym prawdopodobnie lepiej zapanujesz nad kalendarzem – uprzedzisz bowiem zapełnianie się go bez twojego udziału.

• Spowolnij tempo
  Zablokuj od 2 do 4 dni po powrocie z wakacji. Nie oznacza to, że nie będziesz pracować, ale pozwoli ci to kontrolować sposób powrotu do pracy. Zacznij od lekkich i mało wymagających zadań. Stopniowo zajmij się tymi bardziej wymagającymi.

• Planuj zadania, które dodają ci energii
  Jeśli to możliwe, to spróbuj zaplanować te działania i spotkania, które sprawiają ci radość i dodają energii. Bardziej energochłonne zadania zaplanuj w ciągu dnia kiedy nie potrzebujesz zajmować się niczym innym. Zadbaj o to, aby w ciągu jednego dnia nie blokować wymagających zadań.

• Pilnuj rytmu przerw
  Co najmniej przez następne dwa tygodnie po wakacjach, każdego dnia blokuj 30-60 minut na obiad, aby zapewnić sobie dedykowaną przerwę w ciągu dnia. Pamiętaj, że potrzebujesz przerw pomiędzy spotkaniami, szczególnie jeśli prowadzisz je w trybie online. Planuj godzinne spotkania na 45-50 minut i skorzystaj z przerwy, którą dzięki temu zyskasz.

• Planuj rekreację także po urlopie
  Po powrocie z wakacji mamy tendencję do odczuwania, że powinniśmy powstrzymać się od zajęć rekreacyjnych przez jakiś czas, ponieważ w końcu… właśnie wróciliśmy z wakacji. Jeśli tak się czujesz, pozwól, że cię uspokoję – to uczucie jest związane z poczuciem winy, które nie znajduje potwierdzenia w nauce. W rzeczywistości badania wykazały, że planowanie zajęć rekreacyjnych po wakacjach może pomóc przedłużyć „okres zanikania”, zwłaszcza jeśli aktywność zachęca do relaksu.
  Warto więc zaplanować dzień lub dwa po powrocie z wakacji na spotkanie z przyjaciółmi, odwiedziny ulubionej galerii, masaż albo wycieczkę rowerową.

• Przewiduj i redukuj stres w domu
  Nie tylko praca może być przyczyną napięcia powrocie z wakacji. Jeśli wyjeżdżasz w pośpiechu i nie myślisz o swoim samopoczuciu po powrocie, to bałagan, który zastaniesz może cię wyprowadzić z równowagi. Pomyśl nad tym, jak możesz zminimalizować swój wysiłek zaraz po powrocie. Być może warto w drodze powrotnej zamówić zakupy zamiast tracić pierwszy dzień na stanie w kolejkach. Być może poprosić sąsiadów o skoszenie trawnika podczas twojego urlopu zamiast spędzać cały dzień na porządkowanie ogrodu, który przez 2 tygodnie zarósł. Być może warto odwołać dodatkowe zajęcia, na które dojeżdżasz 40 min. Postaraj się przewidzieć, co zastaniesz kiedy wrócisz i zaplanuj działania, które ułatwią ci przyjazny powrót.

I wreszcie, pozwól sobie na cieszenie się ze swoich wakacji i czerpanie z nich korzyści tak długo jak to możliwe.

Photo by S&B Vonlanthen on Unsplash

Źródła

1. Epel, E. S., Puterman, E. (2016). Meditation and vacation effects have an impact on disease-associated molecular phenotypes
2. Silverman E. „The Price of Unused Vacation Time: $224 Billion” The Wall Street Journal https://www.wsj.com/articles/BL-ATWORKB-2313
3. Sonnentag, S., Fritz, C. (2014). Recovery from job stress: The stressor-detachment model as an integrative framework
4. Chen, C. C., Petrick, J. F., Shahvali, M. (2014). Tourism Experiences as a Stress Reliever: Examining the Effects of Tourism Recovery Experiences on Life Satisfaction
5. University of Utah (2012). Nature nurtures creativity after four days of hiking
6. Smallwood, J. Schooler J. (2014) The Science of Mind Wandering: Empirically Navigating the Stream of Consciousness
7. Fredrickson, B. L. (2004) The broaden-and-build theory of positive emotions
8. Gump B. B., Hruska B., Pressman S. D., Park A., Bendinskas K. G. (2020). Vacation’s lingering benefits, but only for those with low stress jobs

Pracownicy, którzy czują się samotni osiągają gorsze wyniki, częściej rezygnują z pracy, czują mniejsze z niej zadowolenia – co w GB kosztuje pracodawców ponad 2,5 miliarda funtów, a w USA 3,5 miliarda dolarów. A to dane sprzed pandemii! Koszty samotności sięgają dużo dalej. Zapraszam, do krótkiej lektury tekstu na temat tego problemu, z kilkoma pomysłami na to, jak włączać do zespołu ludzi, którzy z jakiegoś powodu odstają, bo problem samotności może dotyczyć nawet 40% osób…

Samotność w miejscu pracy

Samotni pracownicy osiągają gorsze wyniki, częściej rezygnują z pracy, czują mniejsze z niej zadowolenia – co w samej Wielkiej Brytanii kosztuje pracodawców ponad 2,5 miliarda funtów (3,5 miliarda dolarów w USA).

The New York Times donosi, że Wielka Brytania uznała problem za tak istotny, że powołała Ministra ds samotności, którego zadanie to znalezienie rozwiązania tego problemu.

Badania (Wharton School of Business University of Pennsylvania), w których udział wzięło 477 pracowników z 99 zespołów dowiodły, że im bardziej jesteś samotny, tym mniej prawdopodobne jest, że będziesz angażować się w swoją organizację, tym gorzej przełożony będzie patrzeć na twoje wyniki, oraz bardziej prawdopodobne jest, że inni będą cię postrzegać jako osobę mało dostępną i niechętnie zaoferują ci pomoc. Oznacza to, że samotność to nie tylko problem osobisty, to problem każdego w miejscu pracy.

Z ewolucyjnego punktu widzenia samotność jest sygnałem, że musisz szukać innych, aby zaspokoić swoje podstawowe potrzeby w zakresie kontaktów społecznych. Jednak gdy te potrzeby nie są zaspokojone, naukowcy odkryli, że ponieważ czujesz się niepewnie, stajesz się nadmiernie czujny na zagrożenia społeczne w swoim otoczeniu, oczekujesz więcej negatywnych interakcji społecznych i zapamiętujesz więcej negatywnych informacji społecznych. W rezultacie czujesz się bardziej wrogo nastawiony, zestresowany i niespokojny oraz dystansujesz się od innych, tworząc samonapędzającą się pętlę samotności.

Samotność pracowników w czasie pandemii

Z badań Gallupa wynika, że w miarę jak miliony pracowników przeszło na przełomie 2020 i 2021 roku na pracę z domu, osoby pracujące zdalnie przez 100% czasu zgłaszały wyższy odsetek „samotności przez większą część wczorajszego dnia”.

Sytuacja uległa zmianie w drugim kwartale roku – gdy szczepionki stały się bardziej dostępne, a ludzie zaczęli swobodniej nawiązywać kontakty towarzyskie. Wtedy samotność pracowników pracujących w pełni zdalnie spadła do poziomu osób pracujących hybrydowo lub świadczących pracę w lokalizacji pracodawcy. Dlaczego tak się dzieje? Jedną z możliwości jest to, że pracownicy zdalni dostosowali się i zaaklimatyzowali w miarę jak stawali się coraz bardziej przyzwyczajeni do pracy w domu. Możliwe jest, że nadwyżka samotnych pracowników zdalnych w 2020 r. była jedną z pierwszych grup osób, które powróciły, gdy biura zaczęły się otwierać. Jednak nawet w sytuacji, gdy pracownicy ci czują się mniej samotni i odizolowani, nadal bardzo ważne jest, aby organizacje dbały o dobre samopoczucie społeczne swoich pracowników i zwracały uwagę na ich samotność.

Badania Gallupa wykazały, że dobrostan społeczny jest jednym z fundamentalnych elementów dobrze prosperującego życia – czas spędzany w towarzystwie innych jest istotnym elementem ludzkiej natury i ważną częścią angażującego miejsca pracy. Badania opublikowane w PNAS w 2010 r. przez laureatów Nagrody Nobla Daniela Kahnemana i Angusa Deatona wykazały na przykład, że samotność była jednym z głównych czynników korelujących z brakiem odczuwania pozytywnych emocji, takich jak radość i szczęście, a także z częstym występowaniem negatywnych emocji, takich jak stres, zmartwienie i smutek.

Zmniejszenie samotności przynosi wyraźne korzyści biznesowe. Gallup odkrył, że posiadanie przyjaźni w pracy jest predyktorem wielu ważnych wyników biznesowych, w tym obsługi klienta i zysków.

Wielka zmiana w kierunku pracy zdalnej w 2020 r. spowodowała zwiększoną wrażliwość społeczną wielu osób, które pracowały w domu. I chociaż sytuacja osób pracujących zdalnie poprawiła się w II kwartale 2021 r., prawie dwóch na dziesięciu pracowników, niezależnie od miejsca wykonywania pracy, nadal zgłasza poczucie osamotnienia.

Zmniejsz koszty samotności w miejscu, w którym pracujesz

Twórz okazje do wchodzenia w naturalny kontakt
Prawdopodobnie wiesz, kto w twoim zespole czuje się samotny. Spróbuj zaangażować te osoby w projekt roboczy, w którym znajdują się w samym środku działań, ponieważ może to prowadzić do bardziej naturalnych interakcji, z innymi. Działanie takie umożliwi im bycie dostrzeżonym i docenionym.

Uznaj i doceń unikalny wkład każdego członka zespołu
Może się okazać, że czyjeś talenty są na tyle odmienne od pozostałych osób, że ktoś na co dzień jest przez innych niezrozumiany. Zauważ i nazwij wyjątkową perspektywę tej osoby, czyli np. to, na co zwykle zwraca zespołowi uwagę. Niech przestanie to być dziwne, że osoba ta reaguje inaczej. Zachęć innych do wyjaśnienia tego, co daną osobą motywuje. Niech wam podpowiedz w jakich sytuacjach może Wam pomóc, a także w jakich sytuacjach potrzebuje od Was pomocy. Niech ta rozmowa dotyczy wszystkich i każdy dostanie tyle samo czasu. Robienie z kogoś „dziwoląga”, którym trzeba się specjalnie zajmować, tylko mu zaszkodzi.

Ucz swoich współpracowników okazywania uznania i wdzięczności
Okazuj wdzięczność, kiedy ktoś coś dla Ciebie robi, nawet jeśli nie jest to dla Ciebie zbyt naturalne, ani tego nie potrzebujesz. Twój brak reakcji na czyjeś wsparcie może sprawiać, że ludzie czują, że są niechciani, a na drugi raz zniechęcać kontaktu i pomocy. Brak wdzięczności pogłębia problem wielu osób, które czują się samotne, aż problem staje się problemem społecznym.

Angażuj ludzi z talentami budowania relacji do tkania sieci wzajemnych powiązań
Szukaj kontaktu i bliskości osób, które pomogą być tym osobom włączanym w działania zespołu lub grupy, albo przynajmniej otoczą ją swoim zainteresowaniem lub uwagą. Ludzie z talentami Budowania relacji dadzą z siebie to co najlepsze i sami poczują się lepiej, kiedy będą mogli pomóc komuś poczuć się częścią grupy. Zadbaj jednak o to, aby nie przekraczać niczyich osobistych granic, poprzez popychanie do działań, których nie są gotowi przekroczyć.

Podsumowanie

Myśl o samotności jako o problemie, który szkodzi wszystkim – osobie, która go dotyka, Tobie jako współpracownikowi, szefowi i pracodawcy. Koszty samotności wykraczają poza pieniądze. Dotyczą zdrowia, a nawet życia osób, które Cię otaczają. Nie ignoruj problemu.