Podejście bazujące na mocnych stronach nadal jest innowacyjne. To nie tylko popularny nurt w psychologii pozytywnej, ale także skuteczny sposób wspierania klientów w odkrywaniu ich potencjału. Wywiad mocnych stron (strengths interview), czyli rozmowa skoncentrowana na mocnych stronach, to jedno z narzędzi, które pozwala coachom pogłębić zrozumienie i rozwój swoich klientów. Dzięki tej metodzie można nie tylko odkrywać talenty, ale również wspierać ich świadome wykorzystywanie w codziennym życiu.

Czym jest wywiad na temat mocnych stron?

Wywiad mocnych stron to zaplanowana rozmowa, która ma na celu odkrycie, zrozumienie i praktyczne zastosowanie mocnych stron klienta. To narzędzie wykracza poza tradycyjne rozmowy coachingowe, ponieważ skupia się na zasobach, które klient już posiada. Coach w tej metodzie pomaga klientowi zidentyfikować jego naturalne talenty, zastanowić się nad ich wpływem na życie i wspólnie opracować strategie ich efektywnego wykorzystania. Dzięki temu klient zyskuje większą świadomość swojego potencjału i lepiej radzi sobie z wyzwaniami.

Wywiad taki obejmuje kilka kluczowych elementów: identyfikację mocnych stron, refleksję nad ich znaczeniem oraz planowanie działań, które pozwolą klientowi w pełni wykorzystać swój potencjał. Proces ten jest skoncentrowany na odkrywaniu tego, co w kliencie najlepsze, zamiast skupiać się na problemach czy deficytach.

W jaki sposób klienci zyskują uczestnicząc w wywiadzie mocnych stron?

Rozmowa o mocnych stronach przynosi wiele korzyści. Po pierwsze, zwiększa samoświadomość klienta, co pozwala mu lepiej zrozumieć, jakie cechy i talenty wpływają na jego sukcesy. Po drugie, buduje poczucie własnej wartości i pewności siebie, ponieważ klient zaczyna dostrzegać swoje zasoby jako coś unikalnego i wartościowego. Po trzecie, taka rozmowa inspiruje do działania, ponieważ klient nie tylko odkrywa swoje mocne strony, ale także otrzymuje wskazówki, jak je efektywnie wykorzystywać. Dodatkowo, wywiad kieruje uwagę klienta na możliwości, co może być szczególnie pomocne w trudnych sytuacjach.

Skuteczność wywiadu mocnych stron była przedmiotem kilku badań. Na przykład, badanie przeprowadzone przez Forest, A., Linley, P. (2010) wykazało, że rozmowy skoncentrowane na mocnych stronach istotnie poprawiają poczucie własnej wartości i satysfakcję klientów. Wyniki sugerują, że metoda ta pomaga w zwiększeniu samoświadomości i daje klientom narzędzia do skuteczniejszego radzenia sobie z wyzwaniami.

Inne badanie, przeprowadzone przez Govindji, R., Linley, P. (2007), wskazuje, że praca z mocnymi stronami prowadzi do wzrostu dobrostanu psychicznego i zwiększenia poczucia kompetencji. Wywiad jako część podejścia opartego na mocnych stronach, wspiera te wyniki, umożliwiając klientom rozwijanie ich unikalnych talentów w praktyczny sposób.

Jak wygląda wywiad na temat mocnych stron?

W literaturze tematu pojawia się kilka wersji takiego wywiadu. Poniższy jest kombinacją propozycji Donalda O. Clintona i Pauli Nelson z jego kultowej książki „Soar with Your Strengths” (1995) oraz modelu S.O.A.R. z publikacji „Positive Organizational Scholarschip” Cameron K., Dutton J.E., Quinn R.E. (2003).

Wywiad taki można podzielić na kilka etapów.

1. Wprowadzenie

Na początku rozmowy wyjaśnij cel i zbuduj atmosferę zaufania. Ważne jest, aby klient czuł się komfortowo i był gotowy do otwartej rozmowy.

Możesz powiedzieć: „Dziś skupimy się na Twoich mocnych stronach, aby odkryć, jak mogą wspierać Cię w osiąganiu celów. Jak często zdarza Ci się na ich temat rozmawiać? Co może być dla Ciebie w tej rozmowie ciekawego? Będziemy poruszać różne tematy powiązane z Twoimi mocnymi stronami i zasobami. Może się okazać, że dzisiejsza rozmowa dopiero otworzy temat i po jej zakończeniu nadal będą Ci przychodziły do głowy przykłady i to jest w porządku”.

2. Identyfikacja mocnych stron (Strengths)

W drugiej kolejności przychodzi czas na właściwe pytania pytania, które pomagają odkryć, co przychodzi klientowi z łatwością, co sprawia mu radość i co daje mu energię.

Przykładowe pytania mogą brzmieć: „Co przychodzi Ci naturalnie?”, „W jakich sytuacjach czujesz się najbardziej sobą?”. Możesz również wykorzystać narzędzia diagnostyczne, takie jak CliftonStrengths Gallupa (popularnie, niezbyt trafnie nazywane test Gallupa) albo VIA Character Strengths. Po więcej pytań sięgnij do dalszej części artykułu, gdzie znajdziesz 100 różnych pytań, które możesz użyć w wywiadzie poświęconym mocnym stronom.

3. Refleksja nad mocnymi stronami (Opportunities)

Pytania, które eksplorują to, co jest dla danej osoby charakterystyczne, w jakich sytuacjach czuje się naturalnie, co ją motywuje itp. przynoszą wiele spostrzeżeń, które warto omówić. Z pytań identyfijmujących talenty i mocne strony wyłonią się pewne wzorce. Dlatego właśnie warto zachęcać klienta do refleksji nad tym, co odkrył. Te przemyślenia będą w naturalny sposób kierunkować klienta na zrozumienie tego, jak jego/jej cechy wpływały na jego/jej dotychczasowe życie i jak mogą wspierać jego/ją w przyszłości. Na tym etapie klient ma szansę głębiej zastanowić się nad swoimi zasobami i ich praktycznym znaczeniem.

4. Planowanie działań (Aspirations & Results)

Na tym etapie coach wspólnie z klientem opracowuje strategie, które pozwolą na świadome wykorzystanie odkrytych mocnych stron. Mogą to być zarówno konkretne kroki w realizacji celów zawodowych, jak i sposoby radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Kluczowe jest, aby klient wychodził z sesji z poczuciem jasności co do tego, jak użyć swojego potencjału w praktyce.

Jakie pytania zadawać w Strengths Interview?

Jednym z najważniejszych elementów Strengths Interview są pytania, które inspirują klienta do refleksji i działania. Pytania mogą dotyczyć zarówno identyfikacji mocnych stron, jak i ich praktycznego zastosowania. Coachowie mogą korzystać z gotowych zestawów pytań, takich jak lista 100 pytań przygotowana specjalnie do Strengths Interview. Pytania te pomagają prowadzić rozmowę w sposób spójny i ukierunkowany na osiągnięcie konkretnych efektów.

SAMOŚWIADOMOŚĆ

• Co sprawia, że czujesz się najbardziej sobą?
• W jakich sytuacjach czujesz się wyjątkowo pewnie?
• Jakie działania przychodzą Ci z łatwością?
• Co najczęściej inni podziwiają w Tobie?
• W jakich sytuacjach odczuwasz flow – całkowite skupienie i przyjemność?
• Kiedy ostatnio czułeś się wyjątkowo skuteczny? Co wtedy robiłeś?
• Co motywuje Cię do działania każdego dnia?
• Jakie umiejętności przychodzą Ci naturalnie?
• Co od zawsze lubisz robić?
• Jakie cechy widzisz u siebie jako wyjątkowe?

WSPOMNIENIA I DOŚWIADCZENIA

• Jakie były Twoje największe sukcesy w życiu?
• Jakie wyzwania pokonałeś z łatwością?
• Jakie role w zespołach lubisz przyjmować?
• Kiedy ostatnio poczułeś dumę z siebie?
• Jaka była Twoja ulubiona aktywność w dzieciństwie?
• Jakie cechy pomagały Ci odnosić sukcesy w przeszłości?
• Co inni często proszą Cię, abyś zrobił?
• Jakie były Twoje największe osiągnięcia zawodowe?
• W jakich sytuacjach wybijasz się ponad innych?
• Jakie Twoje działania przynosiły najlepsze efekty?

PASJE I ZAINTERESOWANIA

• Co naprawdę lubisz robić w wolnym czasie?
• Jakie tematy najbardziej Cię interesują?
• Jakie umiejętności rozwijasz z przyjemnością?
• Co mógłbyś robić godzinami, nie czując zmęczenia?
• Jakie aktywności dają Ci poczucie energii i radości?
• Czego nowego zawsze chcesz się nauczyć?
• Co sprawia, że czujesz się kreatywny?
• Jakie hobby lub zainteresowania odzwierciedlają Twoje mocne strony?
• Co sprawia, że zapominasz o całym świecie?
• Jakie działania sprawiają, że czujesz się najbardziej zaangażowany?

RELACJE I INTERAKCJE

• Jakie role pełnisz w relacjach z innymi?
• Co cenisz w kontaktach z ludźmi?
• Jakie cechy pomagają Ci budować trwałe relacje?
• Jak wspierasz innych w trudnych chwilach?
• Jak ludzie opisaliby Twoje największe talenty?
• Kiedy czujesz się najlepszym liderem/liderką?
• Co sprawia, że jesteś skutecznym członkiem zespołu?

WARTOŚCI I MOTYWACJE

• Co jest dla Ciebie najważniejsze w życiu?
• Jakie wartości kierują Twoim działaniem?
• Co napędza Cię do osiągania celów?
• Jakie cechy pomagają Ci wytrwać w trudnych chwilach?
• Co chcesz dawać innym poprzez swoje działania?
• Jakie działania sprawiają, że czujesz się spełniony?
• Co w Twoim życiu jest źródłem największej radości?
• W jaki sposób Twoje mocne strony wspierają Twoje wartości?
• Jak definiujesz swój sukces?
• Jak Twoje talenty pomagają Ci osiągać cele?

UMIEJĘTNOŚCI I ZDOLNOŚCI

• Jakie zadania wykonujesz najłatwiej?
• Jakie umiejętności rozwijałeś przez całe życie?
• Które Twoje zdolności są najbardziej wszechstronne?
• Jakie działania zawsze kończą się sukcesem?
• Jakie techniczne lub praktyczne umiejętności posiadasz?
• Co robisz szybciej niż inni?
• Jakie zdolności rozwijałeś z przyjemnością?
• Jakie działania są Twoją mocną stroną w pracy?
• Jakie zadania lub projekty najbardziej Cię angażują?
• Jakie umiejętności uważasz za swoje kluczowe atuty?

WYZWANIA

• Jakie trudności potrafisz przezwyciężyć lepiej niż inni?
• Co pomogło Ci pokonać najtrudniejsze chwile w życiu?
• Jakie umiejętności rozwijasz, by radzić sobie z wyzwaniami?
• Co robisz, aby przekształcić porażki w sukcesy?
• Jak radzisz sobie ze stresem?
• Jak Twoje mocne strony pomagają Ci pokonać trudności?
• W jaki sposób wykorzystujesz talenty w sytuacjach kryzysowych?
• Jakie cechy pomagają Ci radzić sobie z niepewnością?
• Jakie lekcje wyniosłeś z trudnych doświadczeń?
• Jakie działania podejmujesz, by stale się rozwijać?

OPINIE INNYCH

• Co inni widzą w Tobie jako Twoją największą siłę?
• Jakie Twoje działania inni doceniają najbardziej?
• Jakie komplementy często słyszysz?
• W czym ludzie najczęściej proszą Cię o pomoc?
• Jakie role w grupie naturalnie przyjmujesz?
• Jakie Twoje cechy wyróżniają Cię spośród innych?
• Co współpracownicy lubią w Twoim stylu pracy?
• Jak Twoje relacje z ludźmi odzwierciedlają Twoje talenty?
• Jakie opinie na Twój temat pomogły Ci zrozumieć Twoje mocne strony?
• Jakie cechy ludzie często przypisują Tobie?

MARZENIA I CELE

• Jakie cele najbardziej Cię ekscytują?
• Co chciałbyś osiągnąć w najbliższej przyszłości?
• Jakie Twoje talenty mogą pomóc Ci osiągnąć marzenia?
• Co jest Twoim największym zawodowym celem?
• Jak Twoje mocne strony mogą wspierać Twoje ambicje?
• Jakie działania sprawiają, że czujesz się bliżej swoich celów?
• Co chcesz robić, wykorzystując swoje talenty?
• Jak Twoje umiejętności mogą wspierać innych?
• Jakie cechy pomagają Ci osiągać długoterminowe cele?
• Jakie Twoje sukcesy motywują Cię do dalszego działania?

ROZWÓJ I PRZYSZŁOŚĆ

• Jakie nowe umiejętności chciałbyś rozwijać?
• Co sprawia, że czujesz się pewny swojej przyszłości?
• Jakie cechy lub zdolności chcesz wykorzystać w swojej karierze?
• Jak możesz lepiej wykorzystać swoje talenty w codziennym życiu?
• Jakie działania mogą Cię prowadzić do rozwoju osobistego?
• Jak możesz jeszcze bardziej rozwijać swoje mocne strony?
• Jakie role w przyszłości chciałbyś przyjąć, korzystając z talentów?
• Jak Twoje mocne strony pomagają Ci budować trwały sukces?
• Co chciałbyś osiągnąć dzięki rozwijaniu swoich talentów?
• Jak widzisz siebie, gdy w pełni wykorzystasz swój potencjał?

Podsumowanie

Wywiad na temat mocnych stron to skuteczne narzędzie w pracy coacha, które pomaga klientom odkrywać ich potencjał i w pełni go wykorzystywać. Dzięki tej metodzie klienci zyskują większą świadomość swoich zasobów, budują pewność siebie i znajdują nowe sposoby na realizację swoich celów. Strengths Interview to nie tylko rozmowa, ale proces, który zmienia perspektywę klienta na siebie i swoje możliwości. Wprowadzenie tej metody do praktyki coachingowej to krok w stronę bardziej świadomej i efektywnej pracy z klientami.

Dowiedz się więcej

1. Forest, A., Linley, P. A. (2010). Strengths coaching with leaders. International Coaching Psychology Review, 5(1)
2. Govindji, R., Linley, P. A. (2007). Strengths use, self-concordance and well-being: Implications for strengths coaching and coaching psychologists. International Coaching Psychology Review, 2(2)
3. Seligman, M. E. P., Peterson, C. (2004). Character Strengths and Virtues: A Handbook and Classification
4. Clifton, D. O., Anderson, E. (2006). StrengthsFinder 2.0
5. Clifton, D.O., Nelson P. (1995). Soar with your strengths
6. Cameron, K., Dutton, J.E., Quinn, R. (2023). Positive Organizational Scholarship

Relacje w miejscu pracy mają ogromny wpływ na naszą efektywność, zaangażowanie i ogólną satysfakcję. Wysokiej jakości kontakty między pracownikami mogą nie tylko poprawić atmosferę w zespole, ale także przyczynić się do lepszych wyników całej organizacji. Badania pokazują, że takie relacje zwiększają naszą odporność, poczucie bezpieczeństwa psychologicznego oraz ogólną jakość życia. Jak jednak budować tego typu relacje w codziennym środowisku pracy?

Wysokiej jakości kontakty (High Quality Connections) to krótkoterminowe, pozytywne interakcje w miejscu pracy, które mają znaczący wpływ na funkcjonowanie zarówno jednostki, jak i organizacji. Badania wskazują, że tego typu relacje zwiększają zaangażowanie, poprawiają współpracę i sprzyjają tworzeniu bardziej zaufanych i efektywnych zespołów​. W artykule wyjaśnię, dlaczego HQC są tak ważne, omówię różne rodzaje kontaktów oraz wskażę, jak można wzmacniać te relacje na cztery kluczowe sposoby.

Według badaczek Emily Heaphy i Jane Dutton, istnieją cztery kluczowe ścieżki, które prowadzą do budowania głębokich, wartościowych połączeń w pracy. Każda z tych ścieżek opiera się na drobnych, codziennych gestach, które mają potencjał, by tworzyć silne więzi. Każda z nich opiera się na drobnych, codziennych gestach. To małe działania, które jednak mają ogromny wpływ na jakość relacji. Niezależnie od tego, jak bardzo jesteśmy zajęci, warto poświęcić chwilę, by świadomie budować te połączenia. Wystarczy uśmiech, zapytanie o samopoczucie, oferowanie wsparcia w zadaniach czy po prostu okazanie zaufania.

Dlaczego kontakty wysokiej jakości są ważne?

W codziennym środowisku pracy szybkość i efektywność działania są kluczowe. W związku z tym, coraz częściej mamy do czynienia z krótkimi interakcjami. Kontakty wysokiej jakości, wyróżniają się tym, że nawet w krótkim czasie mogą przynieść istotne korzyści zarówno dla poszczególnych osób, zespołu, jak i całej organizacji. Badania wskazują, że HQC poprawiają funkcje poznawcze, wspierają procesy regeneracji po wyzwaniach oraz przyczyniają się do rozwoju i wzmacniania więzi z organizacją​(Stephens, Dutton, Heaphy, 2012). Tego rodzaju relacje wzmacniają także psychologiczne bezpieczeństwo i zaufanie w zespole, co sprzyja uczeniu się na błędach oraz efektywniejszej współpracy.

Skala jakości kontaktu odzwierciedla różne poziomy interakcji między ludźmi w miejscu pracy. 

Kontakt niskiej jakości to interakcje, które charakteryzują się obojętnością, negatywnym nastawieniem lub napięciem. Tego typu kontakty mogą prowadzić do frustracji, braku zaangażowania oraz osłabienia więzi w zespole. 

Kontakt neutralny to interakcje, które nie wywołują ani pozytywnych, ani negatywnych emocji – są poprawne, ale nie budują głębszych więzi między ludźmi.

Z kolei kontakt wysokiej jakości (HQC) to interakcje, które niosą ze sobą pozytywne emocje, wzmacniają zaufanie i sprzyjają współpracy. W takich relacjach pracownicy czują się docenieni, zaangażowani i zmotywowani do wspólnej pracy, co tworzy silniejsze więzi i sprzyja budowaniu zdrowego środowiska pracy.

Cztery warunki budowania wysokiej jakości kontaktów

Badania wskazują na cztery kluczowe ścieżki, które mogą pomóc w budowaniu wysokiej jakości relacji w pracy. Każdy z tych obszarów stanowi fundament, na którym można opierać efektywne i trwałe kontakty zawodowe​

Ścieżka 1. Szacunek w interakcjach (Respectful Engagement)

Szacunek to podstawa każdej relacji – bez niego trudno zbudować zaufanie i otwartość. Szacunek okazujemy poprzez drobne gesty, takie jak pełna uwaga, aktywne słuchanie, kontakt wzrokowy i ciepły ton głosu. Nawet proste działania, jak zapamiętanie imienia współpracownika czy zainteresowanie jego projektem, mogą wzmacniać więź.

Jak możesz wzmacniać szacunek w pracy?

• Pamiętaj o nazwiskach i detalach dotyczących współpracowników – to sygnał, że naprawdę ich cenisz.
• Okazuj pełną uwagę podczas rozmowy: wyłącz telefon, zachowaj kontakt wzrokowy i okazuj zainteresowanie.
• Zadawaj pytania: „Co jest dla Ciebie najważniejsze w tym projekcie?” lub „Jak mogę lepiej zrozumieć Twój punkt widzenia?”.

Ścieżka 2. Pomaganie w zadaniach (Task Enabling)

Pomaganie innym w realizacji ich zadań to nie tylko wsparcie w pracy, ale również sposób na budowanie więzi. W miejscu pracy można wspierać innych poprzez dostarczanie niezbędnych informacji, zasobów czy udzielanie emocjonalnego wsparcia.

Jak możesz wspierać innych w pracy?

• Okaż wsparcie emocjonalne – czasami prosta rozmowa i słowa otuchy mogą pomóc współpracownikowi pokonać trudności.
• Oferuj pomoc: „Jak mogę Ci pomóc w realizacji tego projektu?” lub „Czy potrzebujesz jakichś dodatkowych zasobów?”.
• Dziel się informacjami, które mogą być przydatne współpracownikom, np. nowymi trendami w branży.

Ścieżka 3. Zaufanie (Trusting)

Zaufanie to klucz do budowania trwałych relacji. Kiedy okazujemy zaufanie, pokazujemy, że wierzymy w kompetencje i intencje drugiej osoby. W pracy wyraża się to poprzez dawanie współpracownikom swobody działania i unikanie nadmiernej kontroli (tzw. mikrozarządzania).

Jak możesz budować zaufanie w zespole?

• Unikaj krytykowania błędów – zamiast tego, skup się na wspólnym szukaniu rozwiązań.
• Deleguj zadania i daj współpracownikom autonomię w ich realizacji, zamiast kontrolować każdy krok.
• Bądź transparentny: „Podzielę się z Tobą wszystkimi informacjami, które mam” lub „To trudne wyzwanie, ale wierzę, że dasz radę”.

Ścieżka 4. Zabawa i radość w pracy

Zabawa i radość w pracy mogą wydawać się nieco niepoważne, ale badania wskazują, że wspólne momenty luzu i radości sprzyjają budowaniu relacji. Krótkie momenty przerwy na żarty czy spontaniczne aktywności zespołowe mogą pomóc w przełamaniu barier i zbudowaniu bliższych więzi.

Jak możesz wprowadzać radość do pracy?

• Inicjuj spontaniczne aktywności – np. „Słońce wyszło! Może wyjdziemy na szybki spacer, żeby złapać trochę energii?”.
• Organizuj krótkie, nieformalne spotkania, podczas których można się wspólnie zrelaksować.
• Wprowadź elementy zabawy do codziennych zadań – np. wyzwania zespołowe lub wspólne celebracje sukcesów.

Wzmacniaj jakość swoich kontaktów zawodowych

Wysokiej jakości kontakty (HQC) to klucz do tworzenia zdrowych, produktywnych i satysfakcjonujących środowisk pracy. Dzięki nim pracownicy są bardziej zaangażowani, zespoły działają sprawniej, a cała organizacja odnosi korzyści. Szacunek, pomoc, zaufanie i radość to filary, na których można budować silne więzi. Pamiętaj, że małe gesty i odpowiednie pytania mogą wzmocnić każdą relację, dlatego warto je wprowadzać do codziennych interakcji zawodowych.

Dowiedz się więcej na temat kontaktów wysokiej jakości (High Quality Connections)

• Dutton J., Worline M., (2023) „Four Ways to Create High-Quality Connections at Work”
• Stephens J., Heaphy E., Dutton J. E. (2012). High-quality connections. In K. S. Cameron & G. M. Spreitzer (Eds.), The Oxford handbook of positive organizational scholarship (pp. 385–399)
• Ceccanese M., Ryan M., „What Questions Work for You in Building High-Quality Connections?”

Photo by freestock

Mocne strony charakteru

Historia VIA Character Strengths sięga początków psychologii pozytywnej, nurtu naukowego, który koncentruje się na tym, co sprawia, że ludzie funkcjonują dobrze i prowadzą satysfakcjonujące życie.

Christopher Peterson i Martin Seligman, opracowali w 2004 roku stworzyli klasyfikację 24 mocnych stron charakteru. Jej celem było opracowanie pozytywnego odpowiednika DSM (klasyfikacji zaburzeń psychicznych), aby nie skupiać się tylko na deficytach, ale także na tym, co pozwala ludziom rozwijać się i osiągać dobrostan.

Badacze przeanalizowali wartości moralne obecne w różnych kulturach i religiach – od filozofii Arystotelesa, przez buddyzm i konfucjanizm, po chrześcijaństwo i islam – aby zidentyfikować cechy uniwersalne, cenione przez ludzkość na przestrzeni dziejów. Wynikiem tej pracy było wyodrębnienie 6 cnót, które przejawiają się poprzez 24 mocne strony charakteru.

Obecnie kwestionariusz VIA dostępny na oficjalnej stronie składa się z 96 pytań i jest dostępny w języku angielskim. Trwają prace nad tłumaczeniami na inne języki. Wcześniejsze wersje kwestionariusza miały 120 lub 240 pytań.

Kwestionariusz VIA jest dostępny w wielu językach, co umożliwia osobom z różnych krajów odkrywanie swoich mocnych stron charakteru. Wersja dostępna (na dzień 12.02.2025) w języku polskim zawiera 120 pozycji.  Uzupełnienie kwestionariusza wraz z podstawowym raportem jest bezpłatne. Można zakupić dodatkowe raporty.

Cnoty a mocne strony – jaka jest różnica?

Cnoty to uniwersalne wartości moralne, które stanowią fundament dobrego życia. Są szerokimi kategoriami, w ramach których mieszczą się konkretne mocne strony charakteru – czyli cechy, które możemy obserwować, mierzyć i rozwijać.

KLUCZOWE RÓŻNICE

• Cnoty są abstrakcyjne, a mocne strony są ich praktycznym wyrazem.
• Cnoty nie są mierzalne, ale mocne strony można badać i rozwijać.
• Mocne strony można ćwiczyć i świadomie wykorzystywać w życiu codziennym.

JAK TO WYGLĄDA W PRAKTYCE?

Osoba posiadająca cnotę Mądrości może być otwarta na nowe informacje i dostrzegać zależności między różnymi aspektami rzeczywistości, a dzięki temu dzielić się wiedzą i pomagać innym w podejmowaniu mądrych decyzji. To, w jaki sposób ta osoba będzie to robić będzie zależało od jej mocnych stron. Posiadając wśród swoich najmocniejszych stron charakteru  Ciekawość, może popychać ją do zadawania pytań i uczenia się, które będzie umożliwiało poznawanie różnych perspektyw i zdobywanie nowych informacji. Za to posiadając Oryginalność, osoba taka może często szukać innowacyjnych sposób radzenia sobie z problemami, wymyślać nowe pomysły i eksperymentować z różnymi rozwiązaniami, czyli robić kreatywny użytek z tego sposobu myślenia.

Podsumowując, cnoty to szerokie wartości moralne, które są filarami etycznego i wartościowego życia. Są uniwersalne, ale nie są bezpośrednio mierzalne – stanowią raczej abstrakcyjny ideał. Za to mocne strony charakteru to konkretne, mierzalne cechy osobowości, które są praktycznym wyrazem cnót. Można je rozwijać i świadomie wykorzystywać w życiu codziennym.

24 mocne strony charakteru w podziale na 6 cnót

Poniżej znajdziesz podział 24 mocnych stron charakteru według klasyfikacji VIA, opartej na polskim tłumaczeniu narzędzia IPIP-VIA (Najderska, Cieciuch, 2013). Każda z tych mocnych stron odzwierciedla konkretną wartość moralną i pomaga w realizacji sześciu uniwersalnych cnót.

MĄDROŚĆ, z którą wiąże się zdolność do zdobywania i wykorzystywania wiedzy w sposób inteligentny i twórczy. Składa się na nią 5 mocnych stron charakteru:

• Oryginalność/twórczość (Creativity)
• Ciekawość (Curiosity)
• Rozsądek/otwartość umysłu (Judgment/Open-mindedness)
• Pasja zdobywania wiedzy (Love of learning)
• Szerokie horyzonty umysłowe (Perspective/Wisdom)

ODWAGA, z którą wiąże się działanie mimo trudności i pozostawanie wiernym wartościom. Składa się na nią 4 mocne strony charakteru:

• Waleczność/dzielność (Valor/Bravery)
• Pracowitość/wytrwałość/upór (Industry/Perseverance/Persistence)
• Spójność/szczerość/autentyczność (Integrity/Honesty/Authenticity)
• Werwa/entuzjazm/witalność (Zest/Enthusiasm/Vitality)

Humanitaryzm, z którą wiąże się zdolność do budowania relacji i troska o innych. Składa się na niego 3 mocne strony charakteru:

• Zdolność do kochania (Capacity for love)
• Życzliwość/wspaniałomyślność (Kindness/Generosity)
• Inteligencja społeczna/emocjonalna/wgląd w siebie (Social/Personal/Emotional intelligence)

Sprawiedliwość, z którą wiąże się dbanie o równość i harmonię społeczną. Składa się na nią 3 mocne strony charakteru:

• Przynależność/zespołowość (Citizenship/Teamwork)
• Równość/uczciwość (Equity/Fairness)
• Przywództwo (Leadership)

Umiarkowanie, z którą wiąże się zdolność do samokontroli i unikania skrajności. Składa się na nią 4 mocne strony charakteru:

• Umiejętność przebaczania/okazania litości (Forgiveness/Mercy)
• Skromność/pokora (Modesty/Humility)
• Roztropność (Prudence)
• Samoregulacja/samokontrola (Self-regulation/Self-control)

Transcendencja, z którą wiąże się zdolność do dostrzegania większego sensu i inspiracji w życiu. Składa się na nią 5 mocnych stron charakteru:

• Podziw dla piękna i doskonałości (Appreciation of Beauty & Excellence)
• Wdzięczność (Gratitude)
• Nadzieja/optymizm (Hope/Optimism)
• Humor/wesołość (Humor/Playfulness)
• Duchowość/religijność (Spirituality/Religiousness)

Korzyści z VIA w miejscu pracy

Pracownicy i pracowniczki często doświadczają frustracji, gdy ich zadania nie są dopasowane do ich mocnych stron. VIA może im pomóc odkryć naturalne predyspozycje i znaleźć role, w których mogą ich używać. Na przykład osoba z mocną stroną inteligencji społecznej może się dobrze odnaleźć w pracy zespołowej lub obsłudze klienta, natomiast ktoś z rozwiniętą samokontrolą może wnieść wiele wkładu w budowanie strategii lub zarządzanie realizacją długofalowych celów.

Liderzy, liderki, menedżerowie i menedżerki mogą użyć VIA do lepszego zarządzania zespołem. Rozumiejąc mocne strony swoich pracowników, mogą przydzielać im zadania zgodne z ich predyspozycjami, co może zwiększać motywację i efektywność poszczególnych osób. Zamiast oczekiwać, że wszyscy będą dobrzy we wszystkim, liderzy mogą skupić się na rozwijaniu mocnych stron pracowników. Na przykład lider zespołu sprzedażowego, który zauważy, że jedna z osób wykazuje się wyjątkową życzliwością i zdolnością do budowania relacji, może skierować ją do długoterminowej obsługi kluczowych klientów, gdzie mocne strony tej osoby mogą być lepiej użyte.

Zespoły i organizacje korzystając z VIA, mogą tworzyć kulturę lepszej współpracy. Kiedy członkowie zespołu rozumieją swoje mocne strony, łatwiej im się wzajemnie uzupełniać i efektywnie komunikować. Przykładowo, w dynamicznym środowisku startupu ktoś z mocną stroną oryginalności będzie inicjować innowacyjne pomysły, podczas gdy osoba z wysokim poziomem roztropności może wnieść realistyczne wdrożenie. Takie świadome podejście do mocnych stron członków zespołu pozwala wszystkim na lepsze dopasowanie ról, większą efektywność i bardziej harmonijną współpracę.

Kolejne kroki we wzmocnieniu swojego charakteru

Chcesz lepiej poznać swoje mocne strony i świadomie je wykorzystywać w codziennym życiu i pracy? Wypełnij bezpłatny kwestionariusz VIA, aby odkryć swoje unikalne predyspozycje:

• Uzupełnij kwestionariusz VIA i poznaj swoje mocne strony – https://www.viacharacter.org/surveys/takesurvey
• Po poznaniu wyników warto zastanowić się, jak świadomie korzystać ze swoich talentów i rozwijać je na co dzień. Na moim blogu znajdziesz praktyczne wskazówki, jak pracować z poszczególnymi mocnymi stronami i wdrażać je w życie i swoją pracę.
• Nie zatrzymuj się na teorii – pracuj z wynikami, rozwijaj swoje predyspozycje i buduj życie w zgodzie z Twoimi mocnymi stronami.

Zrozumienie swoich mocnych stron to nie tylko ciekawostka, ale przede wszystkim praktyczne narzędzie do lepszego życia i efektywniejszej pracy. Kiedy wiesz, jakie cechy są Twoimi naturalnymi atutami, możesz świadomie korzystać z nich na co dzień – w podejmowaniu decyzji, budowaniu relacji i rozwijaniu kariery. To prosty, a jednocześnie potężny sposób na zwiększenie satysfakcji i skuteczności w pracy i życiu.

Źródła

• Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character Strengths and Virtues: A Handbook and Classification. Oxford University Press.
• Niemiec, R. M. (2018). The Power of Character Strengths: Appreciate and Ignite Your Positive Personality. VIA Institute on Character.
• Mayerson, D. (2020). The Strengths-Based Workbook for Stress Relief.
• Linkins, M. (2018). Positive Psychology in the Classroom: Practical Strategies to Promote Well-Being.
• Najderska M., Cieciuch J. (2013). Polska adaptacja kwestionariusza do pomiaru mocnych stron charakteru.
• Najderska, M. (2021). Mocne strony charakteru w strukturze osobowości dorastających i dorosłych.

Poznaj sposoby na użycie swoich talentów na co dzień z podcastu Gallupa 10 Daily Practices to Apply Your Strengths.

Konsultanci Gallupa produkują imponującą ilość ciekawych materiałów i rozmów, które rejestrują i które w dowolnym momencie możemy odsłuchać lub obejrzeć. Kiedyś nieśmiałe publikacje, dzisiaj regularnie publikowane rozmowy z różnymi gośćmi są źródłem wielu wartościowych podpowiedzi. Dlatego też po odsłuchaniu odcinka 10 Daily Practices to Apply Your Strengths, rozmowy prowadzonej przez Jima Collisona z Jessicą Dawson postanowiłam podzielić się 10 działaniami, w których warto użyć swoich mocnych stron.

Wkładanie swoich mocnych stron w codzienność

Używanie mocnych stron, według autorów podcastu CliftonStrengths, oznacza świadome i konsekwentne wykorzystywanie swoich mocnych stron w różnych obszarach życia. To praktyczne zastosowanie talentów i umiejętności w codziennych sytuacjach, zarówno w pracy, jak i życiu osobistym. To proces zanurzania się głęboko w swoje mocne strony, by nie tylko je rozpoznawać, ale także aktywnie je wykorzystywać w celu osiągania sukcesów, rozwoju osobistego i budowania satysfakcjonującego życia. To podejście zakłada pełną świadomość swoich talentów, rozwijanie ich w mocne strony i konsekwentne kierowanie nimi w kierunku, który naprawdę ma znaczenie dla jednostki.

1. PEŁNA ŚWIADOMOŚĆ MOCNYCH STRON – ODKRYJ SIĘ NA NOWO

Zapomnij na chwilę o niedoskonałościach i skoncentruj się na tym, co w Tobie wyjątkowe. Zanurz się głęboko w pełną świadomość swoich mocnych stron. To nie tylko rozpoznanie talentów, to prawdziwe zrozumienie, jakie możliwości niosą ze sobą Twoje unikalne cechy. To nie tylko podróż poznawcza, ale także podróż, która pomaga zbudować solidny fundament do pełnego wykorzystania swojego potencjału.

2. INTEGRACJA W CODZIENNE CZYNNOŚCI – TWOJE MOCNE STRONY, TWÓJ STYL ŻYCIA

Im bardziej wpleciesz swoje mocne strony w codzienne czynności, tym bardziej staną się one potężnym narzędziem. Nie traktuj ich jako jednorazowych skarbów, ale jako integralnej części Twojej rutyny. Zadanie domowe? Zrób je w oparciu o swoje mocne strony. Spotkanie biznesowe? Wykorzystaj swoje talenty do efektywnej komunikacji. Stawiaj na to, aby Twoje mocne strony były naturalną częścią Twojego dnia.

3. CELOWE DZIAŁANIE W OPARCIU O MOCNE STRONY – SKIERUJ ENERGIĘ TAM, GDZIE NAPRAWDĘ POTRZEBUJESZ

Ustaw celowe działanie. Stawiaj przed sobą cele, które są strategicznie dostosowane do Twoich mocnych stron. To nie tylko praca dla samej pracy, ale skoncentrowane wysiłki tam, gdzie możesz naprawdę osiągnąć największy wpływ. Podejdź do tego nie jak do kolejnych zadań, ale jako szansy na wykorzystanie swojego pełnego potencjału.

4. SKUTECZNA WSPÓŁPRACA W ZESPOLE – TWÓJ TALENT, NASZA SIŁA

W środowisku zespołowym Twoje mocne strony stają się kluczowym elementem sukcesu. Zrozumienie i wykorzystanie mocnych stron każdego członka zespołu generuje nie tylko innowacyjne pomysły, ale także skuteczne realizowanie celów. Wspólna praca staje się nie tylko łatwiejsza, ale też bardziej satysfakcjonująca.

5. CODZIENNE PRAKTYKI ROZWOJOWE – TWÓJ CODZIENNY TRENING MOCY

Niech Twoje mocne strony staną się częścią codziennego planu działania. Regularne praktyki rozwojowe utrwalą Twoje mocne strony, jednocześnie podnosząc efektywność działania. To nie tylko utrzymanie status quo, ale też ciągłe doskonalenie swoich umiejętności. Twój codzienny trening mocy zaczyna się tutaj.

6. ROZWIJANIE NOWYCH UMIEJĘTNOŚCI Z UŻYCIEM MOCNYCH STRON – TWOJE MOCNE STRONY, NOWE OBSZARY DO ODKRYCIA

Twoje mocne strony to nie tylko narzędzia teraźniejszości, ale także klucze do przyszłości. Wykorzystaj je do nauki nowych umiejętności. Dzięki nim proces przyswajania wiedzy staje się bardziej efektywny, a rozwijanie się w obszarach, które Cię inspirują, staje się naturalne.

7. AUTENTYCZNOŚĆ W DZIAŁANIU – BĄDŹ SOBĄ, BĄDŹ WYJĄTKOWA/WYJĄTKOWY

Twoje mocne strony pozwalają Ci działać autentycznie. To nie tylko osiąganie celów, ale też realizacja ich w sposób zgodny z Twoimi wartościami i przekonaniami. Działanie zgodnie z własnymi mocnymi stronami przyciąga nie tylko pozytywną uwagę, ale także buduje trwałe relacje, zarówno w życiu zawodowym, jak i osobistym.

8. RADZENIE SOBIE Z WYZWANIAMI – TWOJE MOCNE STRONY, TWOI SOJUSZNICY

W obliczu trudności Twoje mocne strony stają się Twoimi najbliższymi sojusznikami. Zamiast skupiać się na tym, co Cię ogranicza, skoncentruj się na tym, co potrafisz najlepiej. To podejście nie tylko pomaga pokonywać przeszkody, ale też utrzymuje pozytywne podejście nawet w najtrudniejszych sytuacjach.

9. INSPIRACJA DLA INNYCH – TWOJE DOŚWIADCZENIE, ICH MOTYWACJA

Korzystanie z mocnych stron staje się źródłem inspiracji dla innych. Dzielenie się swoim doświadczeniem i pokazywanie, jak Twoje mocne strony wpływają na osiąganie sukcesów, może być motywacją dla innych do odkrywania i wykorzystywania własnego potencjału. Bądź mentorem dla tych, którzy chcą odkryć swoje mocne strony.

10. CELE ZORIENTOWANE NA WARTOŚCI – TWOJE CELE, TWOJA SATYSFAKCJA

Ostatni, ale nie mniej ważny krok to ustawianie celów zorientowanych na wartości. Wykorzystaj mocne strony do osiągania celów, które są zgodne z Twoimi głębokimi przekonaniami. Działając zgodnie z wartościami, osiągniesz sukcesy, które nie tylko są satysfakcjonujące, ale także trwałe. Twój sukces zaczyna się od Twoich własnych wartości.

Droga do osiągania sukcesów poprzez wykorzystanie swoich mocnych stron nie jest tylko podróżą zawodową, ale także podróżą ku pełni życia. Każdy z tych 10 kroków to klucz do odkrycia i rozwinięcia Twojego prawdziwego potencjału. Niech Twoje mocne strony staną się nie tylko narzędziami, ale także Twoim stylem życia. Bądź świadomy swoich mocnych stron, działaj celowo, współpracuj skutecznie, rozwijaj się codziennie, bądź autentyczny, radź sobie z wyzwaniami, inspiruj innych i ustawiaj cele zgodnie z własnymi wartościami. Twoja droga do sukcesu zaczyna się od Ciebie. Osiągaj go codziennie, wykorzystując moc swoich stron.

Photo by Ella Olsson on Unsplash

OBEJRZYJ CAŁĄ ROZMOWĘ

Czy to w ogóle możliwe, aby uniknąć „twardego lądowania” po urlopie?

W czasie okresu wakacyjnego lubię rozmawiać z ludźmi o ich urlopach. Lubię cieszyć się z innymi ich wspomnieniami dobrej zabawy i relaksu, którego im na codzień brakuje. Jestem jednak nieustannie zaskoczona tym, jak szybko ludzie wydatkują energię zaraz po powrocie. Często na moje pytanie: „jak Twój urlop?” słyszę, odpowiedź „już nie pamiętam”. Kiedy jednak dowiaduję, że czyjś urlop skończył się zaledwie kilkanaście dni wcześniej, czuję smutek. Uświadamia mi to, że ilość stresujących zadań i działań pod presją czasu szybko zużył zregenerowane siły i energię osoby, z którą rozmawiam. Dlatego postanowiłam podzielić się tym, w jaki sposób korzystając z doniesień naukowych możemy czerpać psychologiczne korzyści z naszych wakacji.

Korzyści z wakacji możemy przedłużyć. Żeby to zrobić potrzebujemy jednak nie tylko planu na wakacje, ale także planu powrotu z wakacji. Przeczytaj o tym, co zrobić, aby z naładowanych podczas wakacji baterie mądrze korzystać.

Dlaczego wakacje są ważne?

Okres wakacji to czas odpoczynku, zwolnienia od codziennych odpowiedzialności, często zmiany rytmu dnia i podejmowanych aktywności. Różnimy się tym jak ładujemy baterie. Dla jednych będzie to relaksujący wypoczynek w hamaku z książką, a dla innych intensywna wycieczka rowerowa. Ten rodzaj wakacyjnego resetu przynosi coś więcej niż odczucie chwilowej przyjemności. Wiele badań potwierdza korzyści jakie niosą wakacje.

Badania sugerują, że wypoczynek jest ważnym predyktorem naszego dobrego samopoczucia i zadowolenia z życia, w tym naszego zdrowia, zaangażowania w pracę, kreatywności, a nawet satysfakcji małżeńskiej.

WAKACJE WPŁYWAJĄ NA CIAŁO I SAMOPOCZUCIE

Naukowcy zbadali tę kwestię w rygorystycznych badaniach. Przeanalizowali oni wpływ wakacji spędzonych w kurorcie i odosobnienia medytacyjnego na biologiczne miary stresu i funkcji odpornościowych. Dane wykazały, że oba rodzaje wypoczynku przynoszą korzyści – więcej energii i mniejszy niż przed wyjazdem poziom stresu. Oba rodzaje wakacji silnie i natychmiastowo wpływają na funkcje odpornościowe organizmu. Uczestnicy, którzy za to wzięli udział w odosobnieniu medytacyjnym, wykazali również wzrost aktywności przeciwwirusowej. Wybierz więc swoją ulubioną aktywność rekreacyjną.

PRZERWY ZWIĘKSZAJĄ PRODUKTYWNOŚĆ

Kolejną osobistą i zawodową zaletą korzystania z wakacji jest możliwość oderwania się od pracy. Po urlopie wiele osób twierdzi, że są „odświeżeni i podekscytowani powrotem do pracy”. The Wall Street Journal, za badaniami Oxford Economics, donosi, że niewykorzystany urlop kosztuje amerykański biznes 224 miliardy dolarów rocznie.

Niezdolność do oderwania się od pracy wiąże się z objawami wypalenia zawodowego, które negatywnie wpływa na dobre samopoczucie i produktywność. Jednak odłączenie się od zadań, kiedy nie jesteśmy w pracy, sprawia, że jesteśmy bardziej odporni na stres, ale także bardziej produktywni i zaangażowani w pracę.

Nawet krótki weekendowy wypad może zapewnić znaczną regenerację stresu związanego z pracą, podczas gdy dłuższe wyjazdy zapewniają jeszcze większą ulgę.

ZMIANA TEMPA PRACY ZWIĘKSZA KREATYWNOŚĆ

Kolejną korzyścią zawodową wynikającą z wzięcia wolnego jest wzrost kreatywności.
Badania pokazują, że kontakt z nowymi i różnymi doświadczeniami zwiększa kreatywność. Przykładowo, jedno z badań wykazało, że czterodniowa wędrówka na łonie natury bez dostępu do jakichkolwiek urządzeń (co w dzisiejszych czasach jest bardzo nietypowym doświadczeniem) doprowadziła do 50-procentowego wzrostu kreatywności.

Badania obrazowania mózgu pokazują, że nic nie robienie, bezczynność, marzenia i relaks tworzą fale alfa w mózgu, które są kluczem do kreatywnych spostrzeżeń i innowacyjnych przełomów.

A badania przeprowadzone przez dr Barbarę Fredrickson wykazały, że pozytywne emocje – takie, jakie odczuwamy podczas relaksujących, wesołych wakacji – sprawiają, że jesteśmy bardziej pomysłowi i potrafimy myśleć nieszablonowo. Możemy czerpać korzyści psychologiczne z wakacji jeszcze przed ich rozpoczęciem, ponieważ zwiększamy nasze oczekiwania poprzez planowanie, oglądanie zdjęć miejsca docelowego i rozmawianie o planach wakacyjnych z innymi. To z reguły uruchamia nadzieję, ekscytację i radosne wyczekiwanie.

Stwórz powakacyjny plan podtrzymujący dobre samopoczucie

Ten specyficzny czas po wakacjach, kiedy ich pozytywne efekty zaczynają ustępować, nazywany jest „okresem zanikania”. Badania wykazały, że okres ten może trwać nawet od trzech dni do czterech tygodni po wakacjach! W tym okresie stres stopniowo wzrasta, czasami niestety osiągając wyższy poziom niż przed wakacjami. Podczas gdy wspomnienia z wakacji mogą trwać wiecznie, to pozytywne efekty urlopu szybko mogą stać się ulotne. Dlatego zachęcam Cię do stworzenia powakacyjnego planu podtrzymującego dobre samopoczucie.

W zawodowym kalendarzu planuj nie tylko wakacje, ale także powrót po nich. Stres związany z wymaganiami pracy jest wrogiem korzyści płynących z wakacji.

• Blokuj kalendarz
  Planowanie czasu powrotu do pracy, a także spotkań i rodzajów zadań pozwala zarządzać poziomem własnego pobudzenia lub zmęczenia. Jeśli tego nie zrobisz, inni zrobią to za ciebie. Przez to podniesiesz ryzyko przepracowania już w pierwszych dniach po powrocie z wakacji. Im wcześniej rozpoczniesz planowanie i blokowanie czasu, tym prawdopodobnie lepiej zapanujesz nad kalendarzem – uprzedzisz bowiem zapełnianie się go bez twojego udziału.

• Spowolnij tempo
  Zablokuj od 2 do 4 dni po powrocie z wakacji. Nie oznacza to, że nie będziesz pracować, ale pozwoli ci to kontrolować sposób powrotu do pracy. Zacznij od lekkich i mało wymagających zadań. Stopniowo zajmij się tymi bardziej wymagającymi.

• Planuj zadania, które dodają ci energii
  Jeśli to możliwe, to spróbuj zaplanować te działania i spotkania, które sprawiają ci radość i dodają energii. Bardziej energochłonne zadania zaplanuj w ciągu dnia kiedy nie potrzebujesz zajmować się niczym innym. Zadbaj o to, aby w ciągu jednego dnia nie blokować wymagających zadań.

• Pilnuj rytmu przerw
  Co najmniej przez następne dwa tygodnie po wakacjach, każdego dnia blokuj 30-60 minut na obiad, aby zapewnić sobie dedykowaną przerwę w ciągu dnia. Pamiętaj, że potrzebujesz przerw pomiędzy spotkaniami, szczególnie jeśli prowadzisz je w trybie online. Planuj godzinne spotkania na 45-50 minut i skorzystaj z przerwy, którą dzięki temu zyskasz.

• Planuj rekreację także po urlopie
  Po powrocie z wakacji mamy tendencję do odczuwania, że powinniśmy powstrzymać się od zajęć rekreacyjnych przez jakiś czas, ponieważ w końcu… właśnie wróciliśmy z wakacji. Jeśli tak się czujesz, pozwól, że cię uspokoję – to uczucie jest związane z poczuciem winy, które nie znajduje potwierdzenia w nauce. W rzeczywistości badania wykazały, że planowanie zajęć rekreacyjnych po wakacjach może pomóc przedłużyć „okres zanikania”, zwłaszcza jeśli aktywność zachęca do relaksu.
  Warto więc zaplanować dzień lub dwa po powrocie z wakacji na spotkanie z przyjaciółmi, odwiedziny ulubionej galerii, masaż albo wycieczkę rowerową.

• Przewiduj i redukuj stres w domu
  Nie tylko praca może być przyczyną napięcia powrocie z wakacji. Jeśli wyjeżdżasz w pośpiechu i nie myślisz o swoim samopoczuciu po powrocie, to bałagan, który zastaniesz może cię wyprowadzić z równowagi. Pomyśl nad tym, jak możesz zminimalizować swój wysiłek zaraz po powrocie. Być może warto w drodze powrotnej zamówić zakupy zamiast tracić pierwszy dzień na stanie w kolejkach. Być może poprosić sąsiadów o skoszenie trawnika podczas twojego urlopu zamiast spędzać cały dzień na porządkowanie ogrodu, który przez 2 tygodnie zarósł. Być może warto odwołać dodatkowe zajęcia, na które dojeżdżasz 40 min. Postaraj się przewidzieć, co zastaniesz kiedy wrócisz i zaplanuj działania, które ułatwią ci przyjazny powrót.

I wreszcie, pozwól sobie na cieszenie się ze swoich wakacji i czerpanie z nich korzyści tak długo jak to możliwe.

Photo by S&B Vonlanthen on Unsplash

Źródła

1. Epel, E. S., Puterman, E. (2016). Meditation and vacation effects have an impact on disease-associated molecular phenotypes
2. Silverman E. „The Price of Unused Vacation Time: $224 Billion” The Wall Street Journal https://www.wsj.com/articles/BL-ATWORKB-2313
3. Sonnentag, S., Fritz, C. (2014). Recovery from job stress: The stressor-detachment model as an integrative framework
4. Chen, C. C., Petrick, J. F., Shahvali, M. (2014). Tourism Experiences as a Stress Reliever: Examining the Effects of Tourism Recovery Experiences on Life Satisfaction
5. University of Utah (2012). Nature nurtures creativity after four days of hiking
6. Smallwood, J. Schooler J. (2014) The Science of Mind Wandering: Empirically Navigating the Stream of Consciousness
7. Fredrickson, B. L. (2004) The broaden-and-build theory of positive emotions
8. Gump B. B., Hruska B., Pressman S. D., Park A., Bendinskas K. G. (2020). Vacation’s lingering benefits, but only for those with low stress jobs